Nguồn gốc các loại sữa bột trên thị trường

Các mẹ cần bổ sung sữa bột để cung cấp đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của bé. Với thị trường sữa phát triển như hiện nay, mẹ cần có đầy đủ thông tin để quyết định mua sữa thích hợp.

Sữa công thức là gì?

Sữa công thức hay còn được gọi là sữa bột cho trẻ em là loại sữa được sản xuất dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Thành phần của sữa mô phỏng công thức hóa học có trong sữa mẹ, có thể thay thế hoàn toàn hoặc một phần sữa mẹ. 

Sữa công thức có những thành phần mô phỏng giống như sữa mẹ, giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh với sự tăng trưởng về chiều cao, cân nặng vừa phát triển trí não, thị lực, cảm xúc, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, hệ miễn dịch, ngoài đạm, đường, chất béo và các vitamin, khoáng chất thiết yếu, còn cần có một số dưỡng chất bổ sung đặc biệt (choline, DHA, ARA, beta-glucan, prebiotic...).

Sữa công thức có nguồn gốc từ sữa bò

Chất đạm trong sữa mẹ gồm 2 loại là whey và casein. Tỉ lệ này sẽ được thay đổi dần trong quá trình cho con bú. Ban đầu, tỉ lệ whey : casein là 90:10, qua 2 - 3 ngày trở đi tỉ lệ có sự dịch chuyển từ whey sang casein với tỉ lệ 60:40. Và tỉ lệ cân bằng 50:50 sau 8 tháng. Sữa công thức sẽ áp dụng theo nguyên tắc trên để chia ra các dòng sữa khác nhau cho bé ở những độ tuổi. 

Sữa công thức với whey chiếm ưu thế sẽ phù hợp với các bé dưới 4 tháng tuổi, loại này giúp bé dễ tiêu hóa hơn. 

Ngược lại sữa công thức có nhiều casein chủ yếu lấy từ sữa bò phù hợp với bé trên 4 tháng tuổi.

Theo báo cáo của GS.BS. Cowbrough đại diện Hiệp Hội Dinh dưỡng Anh, các bé nên duy trì sữa công thức: 

+ Mỗi ngày sữa công thức hoặc sữa bò nên giới hạn 560-600ml/ngày.

+ Cùng với chế độ ăn cân bằng và đủ sắt từ động vật.

Sữa hạt 

Theo cơ quan Food Standards của Úc, tất cả các sữa có nguồn gốc từ thực vật có hàm lượng chất đạm và năng lượng thấp hơn sữa bò. Theo báo cáo của GS.BS. Crawley, đại diện của First steps nutrition trust của Anh, lượng chất đạm trong 50ml sữa bò tương đương bé phải uống 75ml sữa yến mạch (oat milk) = tương đương bé phải uống 250ml sữa hạnh nhân (almond milk).

Sữa có nguồn gốc từ hạt

Sữa có nguồn gốc từ hạt như sữa hạnh nhân, sữa hạt óc chó, coconut milk... Là những loại sữa nên bổ sung trong khẩu phần ăn hàng ngày của bé. Sữa không thể thay thế hoàn toàn sữa bò vì hàm lượng chất đạm và năng lượng thấp, đồng thời không bổ sung đủ Vitamin B12, riboflavin nên chỉ dùng thêm cho bé. 

Sữa có nguồn gốc ngũ cốc

Sữa có nguồn gốc ngũ cốc như sữa yến mạch, sữa gạo... Hàm lượng chất đmạ và năng lượng có trong loại sữa này thấp và thiếu hụt vitamin D, canxi, riboflavin, vitamin B12 nên không thể thay thế hoàn toàn sữa bò. Tuy nhiên, khi sử dụng loại này các mẹ cần lưu ý không dùng sữa gạo cho bé dưới 5 tuổi vì yếu tố an toàn với arsenic. Bé trên 2 tuổi mới cho sùng sữa yến mạch. 

Sữa có nguồn gốc từ đậu nành

Sữa có nguồn gốc từ đậu này không có đạm từ sữa bò và không chứa lactose. Sữa này sẽ phù hợp với những bé bị galactosemia không dung nạp đường galactose. 

Bởi vì những loại đạm này là từ thực vật nên chúng thiếu một số acid amin cần thiết (loại mà cơ thể không tổng hợp được). Do đó, những đạm đậu nành đơn thuần thường được bổ sung một số acid amin để đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ.

Có một số lo lắng về tác dụng phụ cho em bé uống sữa công thức từ đậu nành, nhất là do chất phyto-estrogen. Chất này có tác dụng như một estrogen yếu. Nhiều tranh cãi cho rằng chất này có thể ảnh hưởng cơ quan sinh sản của bé. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại cho thấy các bé uống sữa công thức từ đậu nành không gặp vấn đề gì cả, kể cả những ảnh hưởng lên cơ quan sinh dục của bé.

Sữa công thức có nguồn gốc từ đậu nành không phù hợp với bé sinh non vì bé không tiêu hoá các thành phần trong đậu nành được.

Sữa dê là loại sữa có thành phần chất dinh dưỡng gần với sữa mẹ nhất. Sữa công thức có nguồn gốc từ sữa dê được dùng cho các bé không uống được sữa từ bò, sữa từ đậu nành hoặc tiền sử gia đình không dung nạp được đường lactose. Phải đặc biệt chú ý thêm là trẻ nhũ nhi không nên uống sữa dê vì loại này không đủ các chất dinh dưỡng như vitamin A, D, C, B1, B6, B12 và B9 (B9 và B12 rất cần để phát triển thần kinh). Chỉ nên cho bé uống sữa dê khi bé đã hơn 1 tuổi.

Với thông tin về nguồn gốc của các loại sữa khác nhau như trên, mẹ cần kiểm chứng cho bé để sử dụng loại sữa thích hợp. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên có sự kết hợp giữa các loại sữa để bổ sung đầy đủ nhất chất cho bé phát triển toàn diện.